banner165

banner156

banner114

banner177

28.12.2019, 11:31

2020 yaptırımlar yılı mı olacak?


Dış Politikada kazan kaynamaya başladı ABD Türkiye için yaptırım kozunu devreye soktu. Pentagon'un Türkiye'ye olası yaptırımlar öneren savunma bütçesi ABD temsilciler meclisinden geçti.

Bütçe tasarısı F-35'lerin teslim edilmemesi, CAATSA yaptırımları, Türk Enerji şirketlerine yaptırımlar gibi birçok başlıktan oluşuyor.CAATSA yaptırımları 12 maddeden oluşuyor ve ABD Başkanı bunlardan en az 5 tanesi seçmek zorunda…

Piyasadaki beklenti bunların en hafifi olacağı yönünde ancak Amerikalı mali kuruluşlardan kredi verilmemesi gibi yaptırımlar uygulanırsa da Türk Hazinesi çok önemli bir kreditörü kaybedecek. Bu yaptırımla birlikte ülkemiz kurlarla birlikte enflasyon ve faizlerin üzerindeki baskıları daha yoğun şekilde hissedecek gibi görünüyor.

Mevcut tabloda bile en kötü durum,  firma yöneticilerinin ve hane halkının kur beklentisinin kötüleşmesi. Ülkemiz başka ülkelerden de kredi bulabilir ancak ABD'nin Dünya ekonomisindeki yeriyle alakalı birçok yazımda da bahsettiğim gibi küresel hegemonyası tartışılmaz. Ekonomi yönünden baktığımızda durum böyle ama siyasi boyutundan baktığımızda güvenlik konuları her zaman önceliğimiz olmalı.

ABD’nin yaptırım derecesine göre dolar kurunun tekrar 6’lı seviyelere gelebilecek potansiyeli mevcut.

 Hammadde ve yarı mamulünün büyük bölümünü dışarıdan alan Türk İmalat Sanayisini olumsuz etkileyebilecek, enflasyonu tetikleyecek maliyetlerle yüzleşebiliriz, Brunson krizinde olduğu gibi… Bu sefer tek fark ülke olarak 2018 yılına göre her şeye daha hazırlıklıyız.

Geçtiğimiz haftalarda Para Politikası Kurulu, yılın son önden yüklemeli faiz indirimini 200 baz puan yaparak politika faizini %12'ye çekti. 20 Aralık'ta Trump'un savunma bütçesini imzalamasıyla birlikte dolar, euro ve altındaki hareketliliği önlemek amacıyla Merkez Bankası reeskont faiz oranını yüzde 17,25'ten yüzde 12,75'e ve avans faiz oranını yüzde 18,25'ten yüzde 13,75'e sert bir şekilde düşürdü.  Bu kararın hafta sonuna denk getirilmesi de bunun işareti oldu.  

Daha öncede ifade ettiğim gibi Merkez Bankası yaptırımları ve kur risklerini önceden düşünerek önden yüklemeli faiz indirimlerini yaptı. Bu kararlarda FED'in faiz indirimleri ve baz etkisiyle gelen enflasyon rakamları bu alanı açmıştı. Tabi ki en büyük nedenlerden biri de ekonomiyi canlandırmak. Ekonomi canlansa da bu faiz indirimleriyle bazı yan etkiler oluştu ve çözülemeyen özel sektör borç sorunu sebebiyle faiz indirimlerinden gerekli randıman alınamadı.

2020 yılında Merkez Bankası’nın işi hiç kolay olmayacak gibi gözüküyor. Hedeflenen enflasyon rakamlarına ulaşılması, enflasyon rakamlarının baz etkisinden çıkması, dış politikadaki gelişmeler, fiyat istikrarını sağlayabilmek ve piyasaları buna ikna etmek açıkçası hiç kolay değil. Bunlar kolay değil iken faiz indirmek hiç kolay değil. Aralık enflasyon verileriyle birlikte yeni yılın ilk toplantısı 6 Ocak'ta yapılacak.  Aralık ayının enflasyon verileri ve dış politikada yaşanan gelişmeler Merkez Bankası’nın vereceği kararda şüphesiz etkili olacak. Dış politikada ki gidişata göre bir karar verileceğini düşünüyorum.

Geçmişi Ecevit hükümetlerine kadar dayanan ve hayali kurulan Kanal İstanbul Projesi konusuna ekonomi çerçevesinde değinmeden olmaz.

 En başında şunu bilmek gerekiyor; uzun yıllardır ülkemizde kamu yatırımları ve kamu harcamalarıyla piyasalarımız canlanabiliyor. Kanal İstanbul'un da gündeme gelmesi de durgun ekonomiyi canlandırmak. Çünkü bu tarz projelerle ekonomiye bir şekilde devlet eliyle para pompalamış oluyorsunuz. Âmâ bunun tekrar inşaat sektörü üzerinden yapılması ve maliyetinin 100-150 milyar dolar arasında olacağını düşünürsek bu yaptırımlar önümüzdeyken bu kaynakları kolay yoldan piyasaya sürmek yerine daha zorunu seçip dış kaynaklı, ihracat odaklı bir ekonomik modelle yüksek teknolojiye, katma değerli ürün üretimine ayırmalıyız.

2008’den bu yana inşaat sektörü üzerinden gidilen yolun sonunda inşaatın bugünkü sıkıntıları ve yaşadığımız gelir adaletsizliğini düşündüğümüzde artık büyüme skalamızın değişme zamanının geldiğini rahatlıkla görebiliyoruz. Ülkemizin en büyük problemi üretkenlik. Bu projeyle ekonomi çarkları dönse de proje bittikten sonra tekrar durgunluk kaçınılmaz olur.

Yaptırımların gölgesinde ülkenin dış politikası diğer konulardaki sıkıntılardan önce kesinlikle çözülmesi gereken bir şey varsa o da sosyolojik kucaklaşmadır. Hepimizin sorunlarının çözüldüğü, sağlıklı, başarılı, bol kazançlı, mutlu, huzurlu ve daima yarından umutlu olacağımız seneler diliyorum.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 04 Şubat 2023
İmsak 06:38
Güneş 08:03
Öğle 13:23
İkindi 16:06
Akşam 18:32
Yatsı 19:52
banner109
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 21 25
11. Alanyaspor 21 25
12. Sivasspor 22 24
13. Ankaragücü 21 22
14. Kasımpaşa 21 22
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Keçiörengücü 21 37
6. Rizespor 20 34
7. Sakaryaspor 21 34
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Yeni Malatyaspor 21 16
18. Denizlispor 22 16
19. Gençlerbirliği 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 20 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 20 32
7. Fulham 22 32
8. Brentford 21 31
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 29
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Wolves 21 20
15. Leicester City 21 19
16. Leeds United 19 18
17. West Ham United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 18
20. Southampton 21 16
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Espanyol 20 21
15. Valencia 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6