banner129

banner124

banner136

banner67

23.08.2019, 19:29

Bursa… Rüya ile hakikatin kucaklaştığı şehir

Italo Calvino, bir edebiyat klasiği olduğu kadar bir şehir üzerine düşünme denemesi olarak da kabul edilebilecek olan Görünmez Kentler adlı kitabında bir anekdot kurgular Marco Polo ile Kubilay Han arasında geçen. Yıllardır kendisine gezip gördüğü, tattığı, kokladığı şehirleri anlatıp duran Marco Polo’nun, kendi şehri olan Venedik’ten hiç bahsetmediği dikkatini çeker Kubilay Han’ın ve sebebini sorar. Polo’nun cevabı ilginçtir:

“Bunca zaman ne anlattım sanıyorsun ki sana?... Ne zaman bir kent anlatsam Venedik’le ilgili bir şeyler söylüyorum. Diğer kentleri anlamak, farklılığını kavramak istiyorsam gizli bir ilk kentten yola çıkmak zorundayım. Benim için bu, Venedik."

     Aslında hepimizin içinde bir şehir yatar. Bu potansiyel şehir her şehirde bir akis bulur kendisine. Kök-şehir, anne-şehirdir aradığımız gerçekte. Onu bulduğunun farkına, ancak çok talihli olanlar varabilir. O zaman aradığının baştan yitirdiği şehir olduğuna karar verip onun labirentlerine, bulmacalarına, tozlu zaman tabakalarına eğilir; arar.

     Mustafa Armağan da aradığı şehri içinde sonradan bulup yeni baştan kuran talihlilerden. Daha önce Şehir Asla Unutmaz (1996), Şehir, Ey Şehir (1997) ve Alev ve Beton (2000) adlı eserleriyle çıktığı yolculuğu Bursa Şehrengizi adlı kitabında daha bir yoğunlaştırmış ve olgunlaştırmış görünüyor.

     Bursa Şehrengizi, masalsı bir önsözle açılıyor. Kendisi bu şehirden gurbete çıkan yazar, yolculuğunda ilginç bir yolcuyla daha karşılaşır: Bursa’dır bu yolcunun adı ve yazarın çocukluğunu yaşadığı yıllardan sonra o da gurbete çıkmış, geride adı Bursa olan ama asıl Bursa’ya adından başka çok az tarafı benzeyen bir suretini bırakmıştır. İkisinin dertleşmeye dönüşen konuşmalarından kitaptaki denemeler vücut bulmuştur.

     Beş bölümden oluşan kitabın ilk bölümü “Hangi Bursa?” başlığını taşıyor. Daha çok Bursa’yı teorik olarak yıkmayı ve yeniden kurmayı amaçlayan yazar, “Bursa’yı yıkmak” ve “Sinan’sız Osmanlı” yazılarında Saltuk-nâme’den Haussmann’a, Emir Sultan’dan Derrida’ya uzanan derin bir çizgide yeniden yorumlamaya girişiyor Bursa’yı.

     İkinci bölüm, “Bursa’da zamanlar ve mekânlar”da şehrin çeşitli lokal noktaları üzerinde odaklanan hoş denemelere yer veriliyor. Yazar zaman zaman biraz kitabın havasından kopmak pahasına Yeşil Türbe’nin yakınlarda yapılan bir restorasyonuna isyan etmekten alamıyor kendisini.

     Bursa’yı sevenler ve kuranları (Orhan Gazi ile 1950’lerden sonra bu şehrin tamamen şahsî gayretiyle yeniden ayağa kaldıran rahmetli Kâzım Baykal hocayı, Niyazi-i Mısrî ile Evliya Çelebi’yi) aynı hizaya koyarak incelediği üçüncü bölüm, Evliya Çelebi’nin o hoş sözü “Velhasıl Bursa sudan ibarettir”le noktalanıyor.

     Ardından Uludağ’a çıkartıyor bizi Armağan. “Dağ ve yol” adlı uzun yazısında geleneksel kültürümüzdeki dağ sembolizmini Uludağ’a uyguluyor ve ardından 16. yüzyılın sufi şairlerinden Lâmiî Çelebi –ki kitaba adını veren Şehrengiz-i Bursa’nın müellifidir- ile bir dağ seyahatine çıkartıyor sizi. Bir şairin asırlar önce yazdığı bir manzumenin müthiş güzellikteki  beyitleriyle asırlar sonrasında Uludağ’ın bâkir tabiatını temaşa etmek gerçekten de ayrı bir zevk.

     Son bölümde ise yazar, bizi kendi çocukluk macerasının mahrem sırları içerisine kabul ediyor. Zaman zaman hikâye tadında, zaman zaman da hatırat-deneme karışımı bir üslupla çocuk gözüyle bir şehrin dokusunda ilerliyor, kâh bir Şeyhülislamın yatırı başında mum yakarken, kâh bayramlarda ağzı tatlanırken, kâh rüya ile hakikati birbirine karıştırdığı esrarengiz demleri yaşarken yakalıyorsunuz onu. Velhasıl kitabı kapadığınızda bir büyük başkenti yeni bir gözle tanımış, onun ruhuyla yeniden tanışmış olduğunuzu hissediyorsunuz.

Mustafa Armağan, Bursa Şehrengizi, İstanbul 1998, İz Yayıncılık (Bursa’da Gaye Kitabevi’nden temin edilebilir.)

banner127
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 04:01
Güneş 05:47
Öğle 13:15
İkindi 17:10
Akşam 20:33
Yatsı 22:12
14°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30