banner67

07.11.2019, 13:21

Uludağ ‘ulular dağı’dır, böyle biline… -2-

Keşiş Dağı nasıl “Uludağ” oldu?

1889 Bursa doğumlu olan Dr. Osman Şevki Bey aslen Kıbrıslıdır. Askeri Tıbbiye’den 1913’de mezun olmuş, Birinci Dünya Savaşı’nda ordumuza hekim sıfatıyla hizmet etmiş, 1921’den itibaren de Kurtuluş Savaşımızda cephe hizmetinde bulunmuştur. Tıp tarihimizle ilgili eserleriyle tanınmıştır daha çok. 1935 TBMM seçimlerinde Konya Milletvekili (Saylavı) seçilen doktorumuz, hem Bursa’nın, hem de Keşiş Dağı’nın güzelliklerine öteden beri vurgun ruhlardan biridir. Bestekârdır, Bursa tarihiyle alakalı bazı önemli eserlerin de yazarıdır. Ne var ki, en kalıcı eseri, “Uludağ” olmuştur.

Bakın, nasıl ortaya çıkmış bu “eser”?

Kurtuluş Savaşı’ndan bir süre sonra Başta Celal Bayar olmak üzere devrin rical ve aydınları Bursa İttihad ve Terakki Kulübü’nde buluşmuşlar: Laf lafı açmış, meclistekiler kafalarını Keşiş Dağı’nın ismine takmışlardır. Çeşitli alternatif isimler atılmış ortaya ama bir türlü beğenilmemiş. 1925 yılına geldiğimizde Bursalıların düzenlediği bir Keşiş Dağı inceleme gezisine katılan Dr. Osman Şevki’nin içinde, daha Mudanya’daki Bozburun önlerinde ilk gördüğü dakikadan itibaren “Ne ulu dağ!” sözleri yankılanmaya başlamıştır. Kelime, beyninde bir şimşek gibi çakmıştır. Lakin beğenilmeyeceği endişesiyle kimseye açmaya cesaret edememiştir.

Ancak içindeki ukde kımıldamaktadır. Bunun üzerine yol arkadaşlarının fikrini almak ister ve sonunda çareyi bulur. Tamamen kurşun kalemle yazılan bir gazete çıkartacak ve ismini “Uludağ” koyacaktır. Gazete, seyahat arkadaşları tarafından dikkatle okunur ve ismi beğenilir. O vakte kadar Uludağ’ın zirvesinde bir keşiş mezarı olduğu için dağa bu ismin verildiğini düşünenler de varmış aralarında. Doktorumuz derhal bu efsaneyi çürütecek bir inceleme gezisi düzenler ve keşiş mezarının mevcut olmadığını etrafındakilere kesin olarak ispat eder. Böylece muhtemel itirazların da önü alınmış olmaktadır.

Şimdi iş, ismin nasıl değiştirileceğini öğrenmeye gelmiştir. O zamanki adıyla Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği’ne, yani Genelkurmay Başkanlığı’na gönderilmek üzere bir rapor hazırlar. Raporda şunları yazmıştır:

Bütün dünya bu dağa Olemp der. Biz ise Keşiş Dağı diyoruz. Garbî Anadolu’nun [bu] en yüksek tepesine çıktım, etrafıma baktım, ne keşiş gördüm, ne derviş. Güzel Bursa bir keşişin siyah gölgesi altında mustariptir. Halk bu ismi sevmiyor, haklıdır. Olemp kelimesi de halkımızın diline uygun değildir. Biz buna dağın bünyesine en uygun olan bir isim verelim ve ‘Uludağ’ diyelim.

Bir hafta sonra Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa’dan gelen cevap, Osman Şevki Bey’in sevinçten titreyen ellerindedir. Yazıda şöyle denilmektedir:

Uludağ ismi muvafıktır. Harita Dairemize emrettik, haritalarını bu suretle tashih edecektir. Orduya da tamim edilmiştir. Ayrıca Dahiliye Vekâleti nezdinde dahi teşebbüs ederek Keşiş Dağı’na Uludağ denmesi memlekete bildirilmiştir. Siz de şimdiden sonra Keşiş Dağı yerine Uludağ [ismini] kullanacaksınız.

Anlayacağnız, Uludağ’ı sevenlerin Dr. Osman Şevki’nin büyük gayreti kadar Fevzi Çakmak Paşa’nın âli himmetini de alkışlaması gerekecektir. Bugün dilimizle o kadar tabii bir şekilde kaynaşmış bulunan Uludağ’ın sadece bir kayak ve eğlence merkezi değil, aynı zamanda bir kültür ve tarih adası olduğunu unutmadan elbette…

Zira Lamii Çelebi üstadımızın Uludağ’ı bir şeyhe, Bursa’yı da o şeyhin eteğine sarılan bir dervişe benzetmesi unutulur şey midir:

O şeyhin kim tutarsa dâmenin berk

Eder dilden hevâ-yı âlemi terk.

Uludağ, ‘ulular dağı’dır. Böyle biline…

   

Yorumlar (2)
Mehmet 4 ay önce
Harika hikaye çok etkilendim
Ali Rıza 4 ay önce
Gerçekten heybetine yakışır bir isim olmuş emeği geçenlerden Allah razı olsun
Namaz Vakti 28 Şubat 2020
İmsak 06:09
Güneş 07:32
Öğle 13:21
İkindi 16:28
Akşam 19:01
Yatsı 20:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 24 48
2. Erzurum BB 24 42
3. Adana Demirspor 24 40
4. Bursaspor 24 40
5. Fatih Karagümrük 24 37
6. Altay 24 35
7. Akhisar Bld.Spor 24 35
8. Ümraniye 24 35
9. Keçiörengücü 24 33
10. Balıkesirspor 24 32
11. Menemen Belediyespor 24 32
12. İstanbulspor 23 28
13. Giresunspor 23 28
14. Altınordu 24 27
15. Osmanlıspor 24 21
16. Boluspor 24 18
17. Adanaspor 24 18
18. Eskişehirspor 24 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19