banner118

banner124

banner114

banner67

07.11.2019, 13:21

Uludağ ‘ulular dağı’dır, böyle biline… -2-

Keşiş Dağı nasıl “Uludağ” oldu?

1889 Bursa doğumlu olan Dr. Osman Şevki Bey aslen Kıbrıslıdır. Askeri Tıbbiye’den 1913’de mezun olmuş, Birinci Dünya Savaşı’nda ordumuza hekim sıfatıyla hizmet etmiş, 1921’den itibaren de Kurtuluş Savaşımızda cephe hizmetinde bulunmuştur. Tıp tarihimizle ilgili eserleriyle tanınmıştır daha çok. 1935 TBMM seçimlerinde Konya Milletvekili (Saylavı) seçilen doktorumuz, hem Bursa’nın, hem de Keşiş Dağı’nın güzelliklerine öteden beri vurgun ruhlardan biridir. Bestekârdır, Bursa tarihiyle alakalı bazı önemli eserlerin de yazarıdır. Ne var ki, en kalıcı eseri, “Uludağ” olmuştur.

Bakın, nasıl ortaya çıkmış bu “eser”?

Kurtuluş Savaşı’ndan bir süre sonra Başta Celal Bayar olmak üzere devrin rical ve aydınları Bursa İttihad ve Terakki Kulübü’nde buluşmuşlar: Laf lafı açmış, meclistekiler kafalarını Keşiş Dağı’nın ismine takmışlardır. Çeşitli alternatif isimler atılmış ortaya ama bir türlü beğenilmemiş. 1925 yılına geldiğimizde Bursalıların düzenlediği bir Keşiş Dağı inceleme gezisine katılan Dr. Osman Şevki’nin içinde, daha Mudanya’daki Bozburun önlerinde ilk gördüğü dakikadan itibaren “Ne ulu dağ!” sözleri yankılanmaya başlamıştır. Kelime, beyninde bir şimşek gibi çakmıştır. Lakin beğenilmeyeceği endişesiyle kimseye açmaya cesaret edememiştir.

Ancak içindeki ukde kımıldamaktadır. Bunun üzerine yol arkadaşlarının fikrini almak ister ve sonunda çareyi bulur. Tamamen kurşun kalemle yazılan bir gazete çıkartacak ve ismini “Uludağ” koyacaktır. Gazete, seyahat arkadaşları tarafından dikkatle okunur ve ismi beğenilir. O vakte kadar Uludağ’ın zirvesinde bir keşiş mezarı olduğu için dağa bu ismin verildiğini düşünenler de varmış aralarında. Doktorumuz derhal bu efsaneyi çürütecek bir inceleme gezisi düzenler ve keşiş mezarının mevcut olmadığını etrafındakilere kesin olarak ispat eder. Böylece muhtemel itirazların da önü alınmış olmaktadır.

Şimdi iş, ismin nasıl değiştirileceğini öğrenmeye gelmiştir. O zamanki adıyla Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği’ne, yani Genelkurmay Başkanlığı’na gönderilmek üzere bir rapor hazırlar. Raporda şunları yazmıştır:

Bütün dünya bu dağa Olemp der. Biz ise Keşiş Dağı diyoruz. Garbî Anadolu’nun [bu] en yüksek tepesine çıktım, etrafıma baktım, ne keşiş gördüm, ne derviş. Güzel Bursa bir keşişin siyah gölgesi altında mustariptir. Halk bu ismi sevmiyor, haklıdır. Olemp kelimesi de halkımızın diline uygun değildir. Biz buna dağın bünyesine en uygun olan bir isim verelim ve ‘Uludağ’ diyelim.

Bir hafta sonra Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa’dan gelen cevap, Osman Şevki Bey’in sevinçten titreyen ellerindedir. Yazıda şöyle denilmektedir:

Uludağ ismi muvafıktır. Harita Dairemize emrettik, haritalarını bu suretle tashih edecektir. Orduya da tamim edilmiştir. Ayrıca Dahiliye Vekâleti nezdinde dahi teşebbüs ederek Keşiş Dağı’na Uludağ denmesi memlekete bildirilmiştir. Siz de şimdiden sonra Keşiş Dağı yerine Uludağ [ismini] kullanacaksınız.

Anlayacağnız, Uludağ’ı sevenlerin Dr. Osman Şevki’nin büyük gayreti kadar Fevzi Çakmak Paşa’nın âli himmetini de alkışlaması gerekecektir. Bugün dilimizle o kadar tabii bir şekilde kaynaşmış bulunan Uludağ’ın sadece bir kayak ve eğlence merkezi değil, aynı zamanda bir kültür ve tarih adası olduğunu unutmadan elbette…

Zira Lamii Çelebi üstadımızın Uludağ’ı bir şeyhe, Bursa’yı da o şeyhin eteğine sarılan bir dervişe benzetmesi unutulur şey midir:

O şeyhin kim tutarsa dâmenin berk

Eder dilden hevâ-yı âlemi terk.

Uludağ, ‘ulular dağı’dır. Böyle biline…

   

Yorumlar (2)
Mehmet 1 yıl önce
Harika hikaye çok etkilendim
Ali Rıza 1 yıl önce
Gerçekten heybetine yakışır bir isim olmuş emeği geçenlerden Allah razı olsun
banner127
banner82
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:18
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:33
banner119
banner125
hafif kar yağışlı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12