banner129

banner124

banner67

11.04.2021, 14:40

İNSAN VE PARADA MUTASYON

Ne için yaşıyorsun bu dünyada ? Sorusunun cevabı haline gelmek üzere olan para, yedinci yüzyıldan bu yana birçok kez evrimleşerek, sadece insan oğlu nazarında sürekli olarak değerlendi ve zaman içerisinde mutasyonlara uğradı.

Dünya üzerindeki macerasına ilk istiridye kabukları ile başlayan para; Lidyalılar tarafından gümüş sikkeler olarak basıldı ve takas dönemine son vererek ticarette yerini almaya başladı. Takas dönemine bakıldığında insanlığın yine yaşanılan dönem için değerli sayılan nesneler ile alışveriş yaptıklarını görüyoruz. Bir avcının avladığı bir av hayvanının eti ile avcıya gerekli olan çilek takas edilirken ne kadar ete karşı verilecek olan çilek oranı bilinmemekle beraber; etle çileğini takas edecek kişinin bulunması da bir o kadar zordu. Aynı şey çilek karşısında et verebilecek bir insanın arayışını da kapsamaktaydı.

 İnsanlık bu sebeple birarada kabileler halinde yaşanması gerektiğini öğrendi. İlk zamanlar yaşadıkları çevresel etkilere göre ihtiyaçlarını belirliyor ve beklentiler ide bu yönde gelişiyordu. Sonralarda daha farklı çevrelerle tanışan ve bu çevrelerin bilgilerine sahip olundukça istekler ve ihtiyaçlar değişmeye ve gelişmeye başladı. Trampa ekonomisi olarak adlandırılan bu dönemde; değer, ürünün dayanım süresine bağlı olarak yani şimdiki adı ile raf ömrüne göre biçiliyordu. Örneğin bal, zeytinyağ, tahıl ürünleri vb. gıdalar takasta değerli sayılıyor, karşılığında takasta daha fazla dayanımı az olan ürün alına biliyordu.

Değerli ve kısıtlı madenler ile başlayan para ekonomisi, zaman içerisinde yolculuğuna başlayarak dönemsel olarak değişim ve mutasyonlara uğradı. Madeni sikkeler başka bir bakış açısı ile reklam ve haberleşme aracı olarak da kullanıldı.  Madeni para basımı yani sikke, sadece dönemin hükümdarı adına yapılmakta ve hükümdarın resmi basılmaktaydı. Böylelikle insanlar hükümdarın kim olduğunu ve adını da buradan öğreniyordu. Burada ilginç bir bilgi vereyim, gümüş ve altından basılan sikkeler, değerli varlık olduklarından, boyutsal olarak günümüz metal paraları seviyesindeydi. İsveç’te altın ve gümüş madenleri bulunmadığından, ağırlığı birkaç kiloyu bulan bakır sikkeler kullanılıyordu. Tabi ticaret büyüyünce kullanılan sikke miktarları artmış bu nedenle sikkelerin taşınmasında sorunlar yaşanmaya başlanmıştı.

Kağıdın ve yazının icadı ile sikkelerin yerini ilk tahvil, bono ve senede benzer kağıt paralar almıştır. Mutasyon durmamış; çek, ve banka kartları ile günümüzde bulunan dijital paralara kadar uzayan bir serüvene sahiptir.

İnsanlık yaptığı ticaretler ile parayı mutasyona uğratırken kendisi de bu durumdan nasibini alarak mutasyona uğramıştır. Evet kimsenin ele almadığı bir mutasyon söz konusudur. Para insanın elinde değişirken, insanlıkta paranın elinde sürekli olarak değişmiştir.

Değişim parada olduğu gibi sadece fiziksel olarak kalmamış; duygu, düşünce, karakter, kişilik, ahlak, sevgi, güven gibi değerler paranın karşısında hızla değer kaybına uğramıştır. Para insanlığın elinde bir araç iken insanlık ne yazık ki paranın elinde bir oyuncak olma yolunda ilerlemektedir. İhtiyaçtan fazlasına sahip olma dürtüsü, bilinmeyen bir hırs ve doyumsuzluk, bizleri insan yapan değerlerin önüne geçerek insanlığı farklı, bilinmeyen bir türe doğru götürmeye başlamıştır.

Dünyayı paylaştığımız diğer canlılar tarafından koklanıp burunları ile iteleyerek uzaklaştıkları tabağa veya bardağa konulduğunda yenilemeyen veya içilemeyen bu nesneye verilen değer; insanlık adına tekrar bireysel bazda ele alınarak, gerçekte olması gerektiği noktada değerlendirilmeli ve kullanılmalıdır. Unutmayalım ki, bu dünyaya hepimiz cebi delik olarak doğduk. George Eliot’un dediği gibi “Cebiniz delikse onu para ile doldurmanın bir faydası yoktur.”

Dünya üzerindeki kaynaklar artan nüfus ve tüketim çılgınlığı ile hızlı bir şekilde azalmaktadır. Doğal yaşam alanları yok olarak bir çok türü şimdiden sadece kitaplarda ve fotoğraflarda yerini almaktadır. Yaşam zincirinden çıkan bu türler; dengeleri değiştirmekte, eski bir Kızılderili atasözünün dediği gibi
“Son ağaç kesildiğinde, son nehir zehirlendiğinde, son balık öldüğünde, paranın yenilemeyeceğini göreceksiniz’’ unutmamalıyız ki; ‘’Yeryüzü bize atalarımızdan miras kalmadı. Çocuklarımızdan ödünç aldık.’’

Yorumlar (10)
Yavuz 1 ay önce
Eskiden değerli bir maden den olan para ,artık kağıttan ama farkında olan yok
İsmet yalmancı 1 ay önce
Son paragraf mükemmeldi Adem bey
Yavuz 1 ay önce
Tek kelime ile harika bir yazı tebrikler
Hüseyin Nalbant 1 ay önce
Tebrikler. Bulunduğumuz dönemi analiz eden güzel bir yazı olmuş.Okuyan her kişinin önemli dersler çıkarması ümidiyle.
Erhan Çağlayan 1 ay önce
Adem bey sabırsızlıkla beklediğimize deydi gercekten yine ülkenin nabzını tutmussun tebrikler
Alper ULUÇAY 1 ay önce
Başarılı bir yazı daha tebrikler.
Mehmet kurt 1 ay önce
Ağzına yüreğine saglik
Yılmaz ATEŞ 1 ay önce
Tebrikler.
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
banner127
Namaz Vakti 10 Mayıs 2021
İmsak 04:06
Güneş 05:47
Öğle 13:05
İkindi 16:58
Akşam 20:13
Yatsı 21:47
banner125
açık
Günün Anketi Tümü
BÜYÜKŞEHİR SEÇİMLERİNİ KİM KAZANIR ?
BÜYÜKŞEHİR SEÇİMLERİNİ KİM KAZANIR ?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Newcastle 35 39
15. Brighton 35 37
16. Southampton 34 37
17. Burnley 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Villarreal 35 52
7. Real Betis 34 51
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 34 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29