banner74

banner67

19.05.2020, 16:41

TÜRKİYE'DEN VE DÜNYADAN KRİZ NOTLARI

Dünya küresel pandemiyle savaşırken, ekonomide çarklar yıllardır olmadığı kadar yavaş dönüyor. Süper Güç diye nitelendirilen ABD’de bile ikinci büyük buhranı yaşatan koronavirüs, ekonomide uzun yıllar kalıcı olacak hasarlar bırakıyor. Türkiye’de nakit paraya olan ulaşımı kolaylaştırmak adına önemli adımlar atılmaya devam ederken diğer yandan da virüsle mücadele devam ediyor.

Amerika’da işsizlik oranları 1929 büyük buhrandan beri görülmeyen seviyeye yükseldi. Sadece Nisan ayında işsiz sayısı toplamda 20 milyon 500 bin dolaylarında açıklandı. FED ise para basmaya aralıksız devam ediyor.

AMERİKA’YA DÜNYANIN ÖZETİ

İnsanları evde tutmanın ekonomik sonuçları analiz edilirken, büyük şirketleri ve sadece borçlarla yaşayabilen kurumları da ayakta tutmanın hesapları yapılıyor. Amerikan borsalarındaki tuhaflıklar da gözden kaçmıyor. Basılan paraların büyük bir bölümü de borsaya aktarılıyor bu da borsada balon etkisi oluşturuyor.  Yılın ikinci çeyreğinde borsaya tekrar satış dalgasının gelip gelmeyeceği ise meçhul… Bir diğer ifadeyle COVID-19’un dünya genelindeki ekonomik, sosyal ve siyasi etkilerini anlamak için süper güç olarak adlandırdığımız Amerika’ya baktığımızda durumun diğer dünya ülkeleri açısından ciddiyetini en iyi şekilde ortaya koyuyor.

BÖYLESİ BUHRAN İLK DEFA OLMADI AMA…

Ancak sanki dünyada böyle bir salgın ilk defa çıkmış gibi gerekenler yapılmıyor. Tarih sayfaları karıştırılmıyor. Eski devlet adamlarının böylesine olağan dışı durumlarda nasıl hareket ettikleriyle ilgili tek bir konu gündemde yer almıyor. Kalıcı çözüm yolları aramak yerine, algı değiştirilerek zaman kaybediliyor tüm dünyada… COVID-19 ekonomik aktiviteleri felç eden ve küresel olarak milyonlarca işçiyi işten çıkaran kilitlenmeler ve sınır kapılarının kapanmasıyla benzeri görülmemiş  ekonomik krizi her geçen gün derinleştiriyor.

KAMU BANKALARININ ELİ GÜÇLENDİRİLDİ

Ülkemize rakamlarla baktığımızda ise; geçen hafta TÜİK, Sanayi Üretim Endeksinde aylık 7,1  daralma yaşandığını açıkladı. Türkiye Varlık Fonu, 3 kamu bankasının çekirdek sermayelerini; Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan alınacak devlet iç borçlanma senedi satışından elde edilecek gelirle 21 milyar TL’ye çıkarılacağını açıkladı. Bu da geçen yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı 3,7 milyar avroluk bir sermayelendirmenin devlet bankalarına aktarıldığını akıllara getiriyor.

Hazinenin çıkartacağı özel tertip  borçlanma senetleri Türkiye Varlık Fonu’na aktarılarak Türkiye Varlık Fonu, aslında hazineye bir nevi borçlanmış gibi gözükecek. Varlık Fonu da bu senetleri devlet bankalarına aktararak tahvillerin niteliği nedeniyle sermaye yeterlilik oranlarını daha yüksek bir şekilde gösterebilecek. Bu da dolaylı olarak devlet bankalarının daha fazla kredi vermesinin ve nakit sıkıntısının çözümü için önemli rol oynayacak.

KREDİLERE TALEPTE BÜYÜK ARTIŞ

Tüketici kredileri son 4 ayda yüzde 14 arttı. Ticari kredilerin genişleme oranına baktığımızda ise bu artış yüzde 45 oldu.  Bu noktada özel bankaların kredi genişlemesinde payı yok denecek kadar az olmakla birlikte kamu bankaları 2018’den beri büyük sorumluluk üstleniyor. Bu operasyonla beraber Türkiye Varlık Fonu’nun borsadaki işlem kapasitesi ve kurtarma kapasitesi artmış olacak.

Bu işlemlerin en büyük handikabı ise; Türkiye Varlık Fonu hazineye borçlanmış gibi gözükse de aslında 21 milyar TL borç hazinenin borcu. Bu da iç borç stoğunun yüzde 2,5’tan daha fazla artması anlamına geliyor.

DOLAR NEDEN 7,27’YE FIRLADI ?

Diğer bir gündem maddesi ise yurtdışındaki yatırımcının geçtiğimiz haftalarda Türk Lirası’nı açığa satış verme işlemlerinden dolayı ülkemizde dolar kurunun 7,27’lere kadar yükselmesi… Yatırımcı CDS primlerinin 600’lerin üzerine çıkmasından ve Merkez Bankası’nın rezervlerinin bitmesinden dolayı tamda ABD piyasalarının açık olduğu saatlerde Türk Lirası’nın satış işlemleri gerçekleşmişti. Bununla ilgili Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BBDK) kur ile ilgili tedbirler almaya başlayınca dolar kurunun düşme eğilimine girdiğini gördük. BBDK bankaların yurtdışındaki iştiraklerini ve şubelerine gönderdikleri TL’nin kısıtlanmasıyla doları düşürmüş oldu.

DOLARI BOZDURUP TL’YE GEÇTİK

Dolar kurundaki ani yükselişin ardından sert bir şekilde kurun firene basmasının diğer bir nedeni ise; yurtiçi yerleşik gerçek kişiler, son 9 haftada 9,2 milyar dolar büyüklüğünde döviz satıp TL ye geçti. BBDK bu kararla 0,37 kuruş gibi dolar TL de düşüşü sağladı. Yurt dışından gelen haberler de Türkiye’nin mevcut Swap anlaşmalarının arttırılması veya yeni bir anlaşma olacağı haberleriyle bu karara olumsuz bir tepki gelmedi, aksine düşüşü hızlandırmış oldu. BBDK tabi ki geçici bir çözüm sağlamış oldu. IMF ile ilgili sürecin masaya oturulmayacağı yönünde olduğunu biliyoruz. Merkezin rezervlerinin eridiği bir ortamda Swap anlaşmasıyla dolar kurunun 6,60’lara inebileceğini anlaşma olmazsa 7 ve sonrası seviyeler olacağı kanaatindeyim.

FİNANSMANA ERİŞİM ZORLAŞACAK

Swaplarında bir gün dönüşü olacağını hem yerli hem de yabancı yatırımcı biliyor. Bizim daha kalıcı ve somut adımlara ihtiyacımız olacak. COVID-19  salgını bittikten sonra bile hayatımızda bir çok değişiklik olacak. Dünyada ve ülkemizde tabi ki birçok firma bu durumdan olumsuz etkilenecek. Tedarik zincirleri, iç piyasaya olan satışlar ve ihracatın durmasıyla birlikte finansmana erişimin daha kurallı olacağı bir döneme girmek üzereyiz. Yani her şey eskisinden daha değerli olacak… Yüksek kurlar ve yüksek kurların getirdiği enflasyon etkisi ve sonrasında yüksek faiz…

NEFESİNİ TUTABİLEN ŞİRKETLER KAZANACAK

Ülkemizde, küresel pandeminin etkileriyle doğan küresel kriz neticesinde sermayesi güçlü olan şirketler daha da güçlenecek. Suyun altında en çok nefesini tutabilen şirketler krizden az hasarla çıkarak daha sonrasında dijital dönüşüme uyum sağlayarak önümüzdeki 10 yıla büyük damga vuracak. Ülkemizde ise bu zamana kadar şirketlerimizin doğru yerlere yatırım yapmamasının acısını şu anda çektiklerini görebiliyoruz. Eskilerin dediği gibi bir şirketi karsızlık değil arsızlık batırır. Yine de dünyada bu kadar teşvik sunulurken, bu kadar paket açıklanırken ertelenen taleplerden dolayı krizden sonra bir ekonomik ivmenin olacağı aşikar.  Tarihte de doğal felaketlerden sonra ekonomilerin hızlı toparlandıkları görülmüştür. O yüzden umudu yitirmemek gerekir.

RAKAMLAR EKONOMİDE SADECE SONUÇTUR

Ekonomi sadece dolar/TL kuru ,cari açık işsizlik oranı veya sayılar ve rakamlarından ibaret değildir. Okullarda, üniversitelerde anlatılan ekonomi bizim ülkemizde yaşanan sahada yaşadığımız ekonomiden de çok farklıdır. Ekonomi artık günümüzde güçlü teknoloji güçlü pazarlama sosyoloji ve bilgisini özümsemiş ve ne yapılması gerektiğini bilen bir toplumdur. Sayılar ve rakamlar ekonomide sadece bir sonuçtur.

İktisatta kaynaklar sınırlı ihtiyaçların sonsuz olduğu bize öğretilse de aslında ihtiyaçlarımızın değil isteklerimizin sonsuz olduğunu daha net görüyoruz.

Bu süreçten sonra artık ekonomik büyüme verilerinden çok önce bu süreci sağlıklı bir şekilde atlatıp daha sonra da gerçek anlamda ekonomik kalkınmanın nasıl olacağı sorusuna cevap aramalıyız. Bu cevabı ararken gerçek anlamda ekonomik kalkınmanın önce para odaklı değil insan odaklı olacağını unutmamalıyız. Büyüme odaklı değil, kalkınma odaklı hareket ettiğimiz insanına değer veren ve geliştiren, gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alacak bir Türkiye hayaliyle…

İnancınızı ve umudunuzu yitirmeyin. Bir sonraki yazımda buluşmak dileğiyle…

Yorumlar (9)
Serkan 2 hafta önce
Çok güzel bir yası olmuş. Tebrik Ederim..
Reha Erisli 2 hafta önce
Oğuzhan bey ekonomi ve dovizin suanki hayatimizdaki yeri ile ilgili konulari guzel ele almissiniz insAllah ulkemiz tez zamanda bu basimizdaki illetide yenmeyi basarir
Mustafa 2 hafta önce
Daha nasıl anlatılabilir ki tebrik ediyorum Kaleminize sağlık
Yalcın ORHAN 2 hafta önce
Devletimizi yöneten idarecilerimizin ve kurumlarımızın da gerçekçi ve üretim odaklı politikalar izlemesi ve halkımızın hakettiği müreffeh toplumlar seviyesine yükseleceği günler temennimdir , kaleminize sağlık
Kübra Acı 2 hafta önce
Kaleminize sağlık Oğuzhan Bey.
Tebrikler.
Ersoy 2 hafta önce
Ağzına sağlık güzel insan.. Tebrik ediyorum
Sercan Güler 2 hafta önce
Net yorumlar durumu güzel özetliyor
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
banner82
Namaz Vakti 02 Haziran 2020
İmsak 03:36
Güneş 05:29
Öğle 13:07
İkindi 17:04
Akşam 20:35
Yatsı 22:19
14°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20