banner165

banner156

banner114

banner177

11.05.2020, 11:19

AŞILAR NEDEN GEREKLİ  ?


 ​Bizim açımızdan net olan fakat giderek artan aşı karşıtlığı sebebi ile anne-babaların kafasını karıştıran bir soruna değinelim. Aşının ne olduğunu inceleyelim, daha sonrada fazla karıştırmadan yan etkilere bakalım.
 
​Aşı stratejik bir araçtır. Şu anda yaşadığımız salgın da dahil özellikle pandemilerde aşı üretmeyen ülkeler, üretenlere muhtaç duruma düşerler. Şimdi en basitini dahi üretemediğimiz aşıların pek çoğunu üretir haldeydik. Dünya Sağlık Örgütü çiçek hastalığını ortadan kaldırmak için 1970’lerde ürettiğimiz aşıları kullanıyordu. Şu anda dışa bağımlıyız. Hepsini ithal ediyoruz. Ne acı… Savunma sanayiinde yaptığımız hamleyi aşı konusunda da yapmak elzem. Çünkü yerli aşı hem güvenli olacaktır, hem de size aşı ile başka dayatmalarda bulunulamayacaktır…

Aşı ile ilgili ilk yazılı metin İngiliz büyükelçinin eşi Lady Montagu’nun İstanbul’daki aşı çalışmalarını ülkesine bildirdiği mektuptur. Evet 1721’de yazılmış bu mektup Osmanlı’da 1700’lü yilların başlarında başlayan aşı araştırmalarını içeriyordu. Daha o yıllarda yapılan aşının insanları çiçek hastalığından koruduğunu görüyoruz. Aşı çalışmaları hemen hemen her yerde çiçek hastalığına karşı başlamış. Çiçek hastalığı aşı uygulamalarından önce kitleler halinde ölüm sebebi olan, vücutta ve özelliklede yüzde derin izler bırakarak iyileşen bir hastalıktı. 1979 yılında DSÖ’nün çiçek hastalığının artık görülmediğini açıklaması ile aşılama sonlandırılmış. Bir zamanların korkulan hastalığını şimdi neredeyse unuttuk bile. Hastalığa sebep olan virüsün başka canlıda olmaması ve dolayısıyla geçiş-bulaşma olmaması bize bunu sağladı. Çocuk felci hastalığı da Afganistan ve Pakistan’daki aşılama yetersizlikleri sebebi ile hala görülmektedir. Oralarda da aşılama muntazam olsa bu hastalığı da dünyadan sileceğiz. Farkındaysanız artık çiçek alışı yapılmıyor. Çocuk felci de bu yolda..
 
​İnsanlık bu başarıdan sonra tüm enfeksiyöz hatta alerjik ve romatolojik hastalıklara karşı aşı çalışmalarına başladı. Özellikle çocuk yaşta geçirilen hastalıklara karşı kazanılan başarılar aşı kullanımını giderek arttırmış. Çok değil daha 20 yıl önce çocuk servisleri menenjit, zatürre, çocuk felci, hepatit, kızamık, kabakulak hastalarından geçilmezdi. Hastaneye yatırdığımız bu hastaların elbette hepsini kaybetmiyorduk. Ama iyileşenlerde hasar kalmamışsa, bu bizim için sevindirici oluyordu. Tetanozlu yenidoğanları, meningkoksemili hastaları, geç kalmış kuduz vakalarını yaşatmak ise neredeyse imkansızdı. Özellikle bu hastalar servislere yattığında hasta başlarında uykusuz geçirdiğimiz gecelere rağmen hastaları kaybediyorduk. En zoru da bu mücadeleden sonra ölüm haberlerini hasta yakınlarına vermek oluyordu. Bu hastalıklarla mücadelelerimizi bir anı olarak asistanlarımıza anlatıyoruz. Tabi bu hastalıkları hiç görmüyoruz diyemeyiz. Ancak hastalıkların neredeyse artık hiç görülmüyor olmalarını aşılara borçluyuz.
 
​Aşı ile barışıklara sonucu her yıl 2-3 milyon ölümün önüne geçildiği söylenir. Yapılan aşılamalar ile, 2000 yalından sonra sadece kızamık hastalığında 15.6 milyon ölümün önlendiği bilinir. Aşı ile bireyi korumak aşını etkinliğine bağlıdır. Bazı aşılarda %95(kızamık) iken bazı aşılarda %60’a(rota virüs) kadar düşüyor. Aşı yapılanda koruma bu ilken toplumun korunmasında aşı yapılanların sayısı çarpan olarak orana katılıyor. Aşı olmayan her çocuk kendisi riskli olduğu kadar aşılanmamış, yada aşının koruma sağlamadığı her çocuk için risk teşkil eder. Kendisi hasta olunca diğer bağışıksız çocuklara da bulaştıracaktır. Aşı ile herkesi hastalıktan korumak istiyorsak toplumsal aşılanma hedefi her 100 çocuktan en az 95’inin mutlaka aşılanması olmalıdır.
 
​Aşı karşıtlığının tarihsel bir gelişimi de var. Para cezaları, zor kullanma, dini gerekçelerle itirazlar hep var olmuştur. Aşılarla ilgili yapılan spekülasyonlar da bu davranışlara çanak tutmuştur. Ama şunu bilmek lazım; aşılama oranlarının düştüğü her zaman salgın ve çocuk ölümleri giderek artan oranlarda görülmüştür. Yani aşı reddi ile aşılanmayan her çocuk, kendisinin risk altında olmasının yanında salgın için potansiyel bir bulaştırıcıdır.
 
​Yerli aşı bulunması ümidiyle..
​Yarın aşı yan etkileri ve aşı reddine etkisini konuşalım..

Yorumlar (1)
Merve 3 yıl önce
Yarınki yazıyı merakla bekliyoruz
Namaz Vakti 04 Şubat 2023
İmsak 06:38
Güneş 08:03
Öğle 13:23
İkindi 16:06
Akşam 18:32
Yatsı 19:52
banner109
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Altay 22 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Fulham 22 32
7. Brighton 19 31
8. Brentford 20 30
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 19 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 19 28
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6