banner165

banner156

banner114

banner177

09.04.2020, 10:33

KORONAVİRÜS SALGINI BİTER Mİ?

 
​İnsanlık, tarih boyunca pek çok salgın ile karşı karşıya gelmesine rağmen hala bitmeyen bir salgın vardır ki, o da yaklaşık 40 yıldır devam eden AIDS virüs salgınıdır. Sebep olan mikrop ile ilk defa karşılaşıyorsak salgın hep başa bela olmuştur. Toplumun belli bir yüzdesini hastalığa bağışık hale getirmeden salgın bitmemiştir. Zaman ilerledikçe önemi daha da anlaşılan izolasyon ve hijyen, salgınların sona erdirilmesinde etkili olmuştur.
 
Toplumun bağışık hale gelmesi iki şekilde olmaktadır. Birincisi, toplumun belli bir yüzdesini aşılamak, diğeri ise hastalığı geçirmektir. Tarihte bu süreç, zaman zaman, 150 milyonu bulan insan kayıplarına sebebiyet vermiştir. Salgınlar, devletlerin yıkılmasına ve şehirlerin yok olmasına yol açmıştır. Sosyolojik, ekonomik ve dinsel pek çok etkileri de olmuştur.
 
​“Aşı ile engel olunan salgınlar var mıdır?” diye sorarsanız, cevabım pek tabi vardır olur. Çiçek hastalığı buna prototip örnektir. Yaklaşık 43 senedir halk arasında çiçek hastalığı görülmemiştir. “Hastalığı geçirerek duran salgın var mıdır?” diye sorarsanız, o zaman da cevabım aşıdan önceki tüm salgınlar olur. O yüzden hastalığın hasta etme ve öldürme yüzdesi ile bulaşıcılık hızı salgının etkisini ortaya koyar.
​Basamak basamak salgın durdurma stratejilerine bakalım:
- İlk olarak salgın tariflenmelidir:
o Tariflendi.
- Sonrasında suçluyu bulmak gerekir:
o Bulundu Covid-19.
- Üçüncüsü, vaka dağılım özellikleri zaman, yer ve kişi olarak belirlenir:
o Bu aşamayı hemen hemen bitirdik gibi ama hala yeni bilgilerin geldiği oluyor. Burada; kuluçka süresi ile bulaştırıcılık evresi ve buna göre de maruziyet kaynağı ve olası vakalar tespit edilir. Maruziyet kaynağı, bir partide üretilmiş süt ise, o partiyi imha ederek, sütü bozan etkeni ortadan kaldırmış olursunuz, yani salgını sonlandırırsınız. Vaka yerleri bulaşıcılık hakkında bize bilgi verir. Kümelenen yer ve kişi özellikleri belirlenmekte, hastalığın nerede, kimlerde görüldüğü ve nasıl bir yol izlediği saptanır. Salgına ve hastalığa uygulanan tedbirlerin sonuçları incelenir.


- Son aşamada ise hipotezler geliştirilip, stratejiler belirlenir. Tam da bu seviyedeyiz. Uygulanabilirlik kanıtı çoksa hemen uygulanır (karantina, bazı ilaçlar, immün plazma gibi). Yoksa, deney ve çalışmalar yapılarak (aşı vs.) hayata geçirilir. Mesela, salgının hızlı olduğu yerler karantinaya alınır (önce 65 yaş üstü, daha sonra 20 yaş altı sokağa çıkma yasağı gibi). Bu tedbirler ve hatta tedavi yöntemlerinin de sonuçları değerlendirilir, gerektiğinde değiştirilir veya durdurulur. Aşı bulunursa uygulanır ve toplumun bağışık hale gelmesi planlanır. Aşı yoksa salgın yayılım hızına göre toplumun hastalığı geçirerek bağışıklanması planlanır.
 
Salgın öldürücü ve yayılma hızı fazla ise hastaneler ve yoğun bakımlar hasta sayısına cevap veremez, ölü sayısı hızla artar. İtalya, İspanya, İngiltere ve ABD bugün bunu yaşıyor. Kuzey Avrupa (İsveç, Norveç ve Danimarka) ile Uzakdoğu (Çin, Japonya ve Güney Kore) salgını izolasyon ve karantina yöntemleri ile kontrol altına aldılar. Biz ve Almanya ise İtalya mı olacağız yoksa Güney Kore mi, tam da bunun karar aşamasındayız. Ciddi tedbirler almazsak İtalya gibi veya daha kötü, tedbirlerimizi arttırırsak Japonya gibi olacağız.
 
​Eğer bu vaka sayısı ve tedbirlerimizi attırarak gidersek ortalama 2-3 ay içinde salgının Türkiye’nin genelinde kontrol altına alınacağı düşünülüyor. Tabi tedbirlere uyulması halinde bu süreyi verebiliyoruz. Tedbirlere uyulmaması, gevşetilmesi veya temasın azalmaması durumunda ise salgın hızının artması ürkütücü sonuçlar ile karşı karşıya bırakacaktır bizi. Salgın ortadan kalksa da bu tedbirler hemen bitmeyecek. Göreceli olarak azaltılarak günlük yaşam planlanacak.
 
Peki, bu salgının daha çabuk bitmesi mümkün mü? Evet mümkün, ama bu da Covid-19’un inisiyatifinde. Covid-19’un bulaştırıcılığını ve hastalık yapıcı özelliklerini azaltacak ya da yok edecek mutasyon olursa bu salgın hızlıca biter.
 
Aldığımız tedbir kadar güçlüyüz, güvendeyiz.
Sağlıcakla kalın..

Yorumlar (3)
Mehmet 3 yıl önce
Çok tesekkurler. Nelerin bekledigini anlamamiz acisindan cok faydali oldu.
Tumali Afyon 3 yıl önce
Namaz Vakti 04 Şubat 2023
İmsak 06:38
Güneş 08:03
Öğle 13:23
İkindi 16:06
Akşam 18:32
Yatsı 19:52
banner109
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Altay 22 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Fulham 22 32
7. Brighton 19 31
8. Brentford 20 30
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 19 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 19 28
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6