Meme kanseri belirtileri her zaman ağrı veya ele gelen bir kitle şeklinde ortaya çıkmaz. Memede şişlik, ciltte çekilme, meme başında değişiklik veya olağan dışı akıntı da dikkat edilmesi gereken bulgular arasındadır. Peki hangi değişiklikleri önemsemelisiniz ve ücretsiz mamografi taramasına nasıl ulaşabilirsiniz?
Ekim ayı, Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak biliniyor. Bu dönemde hatırlanması gereken en önemli noktalardan biri şu: Memede ağrı olmaması, bir değişikliğin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Yeni ortaya çıkan değişiklikleri fark etmek ve gerektiğinde bir sağlık uzmanına başvurmak önemlidir.
Meme kanseri belirtileri nelerdir?
Meme kanserinin en sık görülen belirtilerinden biri memede veya koltuk altında yeni fark edilen bir kitle ya da sertliktir. Bu kitle çoğunlukla ağrısız olabilir. Ancak her kitle kanser değildir ve meme kanseri her zaman elle hissedilen bir kitleyle ortaya çıkmaz.
Dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler şunlardır:
- Memede veya koltuk altında yeni bir kitle: Daha önce olmayan bir sertlik ya da şişlik fark edilmesi.
- Memenin bir kısmında veya tamamında şişlik: Elle belirgin bir kitle hissedilmese bile memede büyüme veya dolgunluk oluşması.
- Ciltte çekilme veya portakal kabuğu görünümü: Meme derisinin içe doğru çökmesi, kalınlaşması ya da gözeneklerinin belirginleşmesi.
- Meme başının içe dönmesi: Daha önce böyle değilken meme başının yeni ortaya çıkan şekilde içeri çekilmesi.
- Ciltte kızarıklık veya pullanma: Meme başında ya da meme derisinde geçmeyen kızarıklık, kabuklanma, kalınlaşma veya pullanma görülmesi.
- Meme başından olağan dışı akıntı: Özellikle kendiliğinden gelen, tek taraflı veya kanlı akıntının ortaya çıkması.
- Memenin şekil veya boyutunda değişiklik: Bir memenin görünümünde yeni ve belirgin bir farklılık oluşması.
Bu belirtilerin her biri farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir. Ancak yeni başlayan, kalıcı olan veya ilerleyen değişiklikler değerlendirilmelidir.
Meme kanseri ağrı yapar mı?
Evet, yapabilir; ancak ağrı tek başına meme kanserinin güvenilir bir göstergesi değildir. Bazı meme kanseri kitleleri ağrısızken bazıları hassasiyet veya ağrıya neden olabilir. Meme ağrısının kistler, hormonal değişiklikler ve başka iyi huylu nedenleri de vardır.
Bu nedenle yalnızca ağrının olup olmadığına bakarak karar vermek doğru değildir. Memede yeni bir kitle, cilt değişikliği veya olağan dışı akıntı fark ederseniz değerlendirme için hekime başvurun.
Memedeki her kitle kanser midir?
Hayır. Memede hissedilen kitlelerin önemli bir bölümü kist veya fibroadenom gibi iyi huylu oluşumlardan kaynaklanır. Yine de bir kitlenin iyi huylu olup olmadığı yalnızca elle muayene edilerek kesinleştirilemez.
Hekiminiz yaşınıza, şikâyetinize ve muayene bulgularınıza göre ultrason, mamografi veya gerekli gördüğü diğer incelemeleri isteyebilir.
Önemli: Meme kanseri erken evrede belirti vermeyebilir. Bu nedenle yalnızca belirti ortaya çıktığında muayene olmak yeterli değildir; yaşınıza ve kişisel riskinize uygun tarama programını takip etmeniz de gerekir.
Kendi memenizdeki değişiklikleri nasıl fark edebilirsiniz?
Kendi memenizi tanımak, sizin için olağan olan görünüm ve dokuyu öğrenmenize yardımcı olur. Böylece yeni bir değişikliği daha kolay fark edebilirsiniz. Ancak kendi kendine meme muayenesi, mamografinin veya hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.
- Aynanın karşısında memelerinizin şekline, cildine ve meme başlarına bakın.
- Kollarınızı farklı pozisyonlarda kaldırarak görünümde yeni bir değişiklik olup olmadığını gözlemleyin.
- Memede veya koltuk altında yeni bir sertlik, şişlik ya da başka bir değişiklik fark ederseniz sağlık uzmanına başvurun.
- Belirti fark ettiğinizde bir sonraki tarama tarihinizi beklemeyin.
Türkiye’de ücretsiz mamografi taraması nerede yapılır?
Türkiye’de ulusal meme kanseri tarama programı kapsamında 40–69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir ücretsiz mamografi sunulmaktadır. Tarama hizmetlerine Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri, Aile Sağlığı Merkezleri ve mobil tarama araçları aracılığıyla ulaşılabilir.
Size en yakın merkez ve başvuru koşulları hakkında aile hekiminizden veya ilinizin İl Sağlık Müdürlüğünden bilgi alabilirsiniz.
Bursa’da yaşıyorsanız Bursa İl Sağlık Müdürlüğünün duyurularını inceleyebilir veya aile hekiminize başvurarak ücretsiz tarama hizmeti ve uygun merkez hakkında bilgi alabilirsiniz.
40 yaşın altındaysanız ne yapmalısınız?
Memenizde yeni bir kitle veya başka bir değişiklik fark ettiyseniz tarama yaşına gelmeyi beklemeyin. Yaşınız ne olursa olsun bir hekime başvurun. Şikâyet durumunda yapılacak incelemeler, rutin tarama programından farklı olabilir.
Ailenizde meme kanseri öyküsü varsa
Özellikle birinci derece yakınlarınızda meme kanseri öyküsü bulunuyorsa kişisel riskinizi hekiminizle değerlendirin. Aile öykünüz ve varsa genetik riskleriniz, taramaya başlama yaşını ve izlenecek yöntemi etkileyebilir.
Jinekolojik kontrol meme sağlığı için neden önemlidir?
Rutin jinekolojik kontroller, meme sağlığıyla ilgili sorularınızı paylaşmak için de bir fırsattır. Memenizde fark ettiğiniz değişikliklerden, aile öykünüzden ve önceki tetkiklerinizden söz edebilirsiniz. Hekiminiz gerekli gördüğünde sizi uygun uzmanlık alanına yönlendirebilir.
Özetle: Hangi değişiklikleri önemsemelisiniz?
- Meme kanseri her zaman ağrı yapmaz.
- Yeni bir kitle, ciltte çekilme, meme başında değişiklik veya olağan dışı akıntı değerlendirilmelidir.
- Memedeki her kitle kanser değildir; ancak yeni değişiklikler göz ardı edilmemelidir.
- Belirti olmasa bile yaşınıza ve kişisel riskinize uygun tarama programını takip edin.
- Türkiye’de 40–69 yaş arasındaki kadınlar iki yılda bir ücretsiz mamografi taramasından yararlanabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
