banner129

banner124

banner136

banner67

21.06.2021, 15:06

VAKALAR, KAPANMA, AŞI


    Hiç kafa karıştırmadan net bazı bilgiler vermek istiyorum. İlki vaka sayıları.. Hiç kuşku yok ki vaka sayısında dünyada zirvedeki ülkelerdeyiz. Pek çok sebebi var bunun. Vaka sayısının artması, temasın artması ile doğrudan ilişkili. Bu yüzden teması azaltmak demek bulaşmayı azaltmayı etkileyen en önemli sosyal uygulama. Şekil 1’de oransal olarak vaka yoğunluğu gösterilmekte. 

Şekil 1: Milyonda vaka sayısı ile gösterilen vaka yoğunluğu  

 Kapanma dediğimiz kısıtlama uygulamaları ile günlük 60 binlere dayanan vakaları hızla indirdiğimizi beraberce yaşadık. Teması azaltmak yani. Bulaşmayı önlersen haliyle yeni hasta sayın hızla azalıyor. Ne zaman, ne kadar kapatma uygulamak lazım? Cevabı çok bileşenli bunun. Hastane kapasiteleriniz bu işin içinde, yetişmiş sağlık personeliniz, cihaz altyapınız,  kısıtlamayı karşılayabilecek ekonomik durumunuz, halkın bu duruma olumlu veya olumsuz katkısı hepsi ayrı etken.  Tek bir doğrusu da yok uygulamaların. Hatayı ancak uygulamadan sonra tanımlayabiliyorsunuz. Çünkü her uygulama hemen hemen ilk defa tecrübe ediliyor. Kısıtlamanın süresini uzatan, erkene alan tabi ki vaka sayılarını düşürüyor. Peki hastalarına nasıl bakmış ülkeler? Cevabı Şekil 2’de. 

Şekil 2: Aşırı ölümle giden ülkeler

Tabi bu aşırı ölüm durumu vaka sayısı, sonra ağır hasta sayısı ve sağlık alt yapınızla doğrudan orantılı. Polikliniklerde, servislerde, özellikle de yoğun bakımlarda bakabileceğiniz hasta sayılarnı aştığınız an hasta takibinde zorlanıyorsunuz. Kritik yerler yoğun bakımlar. Buralar dolduğunda dışarda kalan hastaların ölüm oranları çok çok yükseliyor. Bu yüzden kısıtlama kararları yoğun bakım doluluk oranları, servis doluluk oranları, filyasyon hizmetleri gibi sağlık alt yapısına doğrudan bağlı. İyi yönetirsen kötü  ekonomik etkiyi azaltabilirsin, sağlık yönetimini de iyi yaparsın. İşin sağlık yönetiminin iyi olduğunu biliyorum. Şekil 3 de bunu kanıtlıyor. Milyonda ölüm oranları vaka sayımız göre hayli az. 

 Şekil 3: Milyonda ölüm oranları

   İşin ekonomik yönü kötü. Sağlık harcamaları arttı, kısıtlamalar piyasayı kilitledi, günlük çalışan işçiler para kazanamaz oldu vs. Tabi ekonomisi güçlü ülkeler bu durumla daha kolay başa çıktılar. Zaten ekonomisi sıkıntıda olanlar ise bu durumdan çokça etkilendi. Bu kaçınılmaz bir durum. Bana göre burada iyi kötü yönetim değerlendirmesi zor. Yönetiliyor olması bana göre en büyük başarı. Gerisi ekonomistlerin işi.


    Vaka sayısına etki eden en son uygulama da aşı. En kolay etki sorgulama etrafına bakma... Artık yaşlılarımız hastalanmıyor farkındayız değil mi? Her ne kadar kısıtlamaların katkısı olsa da aşı bunda başlıca etken. Hastalıktan koruyan aşı bulaşıcılığın da azaltılmasında artık temel etken. Aşıları çokça yapan ülkelerdeki kısıtlama kararlarının kaldırılması, hafifletilmesi aşı ile sağlandı. ABD, İngiltere, İsrail, Fransa, Almanya, İtalya.. Aşılama oranları yükseldikçe yeni vaka bildirimleri azaldı, kısıtlsamaları neredeyse kaldırdılar. Şekil 4’teki koyu yeşil ülkelerde kısıtlama neredeyse yok. 

  Şekil 4: Aşı yapılma oranları(2 doz)

 Hülasa Sosyal kısıtlamalar ve aşı vaka sayısını azaltır. Aşı hastalıktan korumasının yanında bulaştırıcılığı da azalttığı için vaka sayısının azalmasına katkıda bulunur. Önümüzde bir dalga daha salgın etkisini gösterecekse etkilenen hastalar başta aşı olmamış hastalar olacaktır. Aşı olmayanlar ah vah etse de hastalıkla savaşmak durumunda kalacaklar. Biz yine buradayız. Hastaları tedavi etmek asli görevimiz. Ama bile bile lades olmamak lazım..
    

Yorumlar (0)
banner127
Namaz Vakti 25 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:48
Öğle 13:15
İkindi 17:10
Akşam 20:32
Yatsı 22:11
23°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30