banner165

banner156

banner114

banner177

21.06.2021, 15:06

VAKALAR, KAPANMA, AŞI


    Hiç kafa karıştırmadan net bazı bilgiler vermek istiyorum. İlki vaka sayıları.. Hiç kuşku yok ki vaka sayısında dünyada zirvedeki ülkelerdeyiz. Pek çok sebebi var bunun. Vaka sayısının artması, temasın artması ile doğrudan ilişkili. Bu yüzden teması azaltmak demek bulaşmayı azaltmayı etkileyen en önemli sosyal uygulama. Şekil 1’de oransal olarak vaka yoğunluğu gösterilmekte. 

Şekil 1: Milyonda vaka sayısı ile gösterilen vaka yoğunluğu  

 Kapanma dediğimiz kısıtlama uygulamaları ile günlük 60 binlere dayanan vakaları hızla indirdiğimizi beraberce yaşadık. Teması azaltmak yani. Bulaşmayı önlersen haliyle yeni hasta sayın hızla azalıyor. Ne zaman, ne kadar kapatma uygulamak lazım? Cevabı çok bileşenli bunun. Hastane kapasiteleriniz bu işin içinde, yetişmiş sağlık personeliniz, cihaz altyapınız,  kısıtlamayı karşılayabilecek ekonomik durumunuz, halkın bu duruma olumlu veya olumsuz katkısı hepsi ayrı etken.  Tek bir doğrusu da yok uygulamaların. Hatayı ancak uygulamadan sonra tanımlayabiliyorsunuz. Çünkü her uygulama hemen hemen ilk defa tecrübe ediliyor. Kısıtlamanın süresini uzatan, erkene alan tabi ki vaka sayılarını düşürüyor. Peki hastalarına nasıl bakmış ülkeler? Cevabı Şekil 2’de. 

Şekil 2: Aşırı ölümle giden ülkeler

Tabi bu aşırı ölüm durumu vaka sayısı, sonra ağır hasta sayısı ve sağlık alt yapınızla doğrudan orantılı. Polikliniklerde, servislerde, özellikle de yoğun bakımlarda bakabileceğiniz hasta sayılarnı aştığınız an hasta takibinde zorlanıyorsunuz. Kritik yerler yoğun bakımlar. Buralar dolduğunda dışarda kalan hastaların ölüm oranları çok çok yükseliyor. Bu yüzden kısıtlama kararları yoğun bakım doluluk oranları, servis doluluk oranları, filyasyon hizmetleri gibi sağlık alt yapısına doğrudan bağlı. İyi yönetirsen kötü  ekonomik etkiyi azaltabilirsin, sağlık yönetimini de iyi yaparsın. İşin sağlık yönetiminin iyi olduğunu biliyorum. Şekil 3 de bunu kanıtlıyor. Milyonda ölüm oranları vaka sayımız göre hayli az. 

 Şekil 3: Milyonda ölüm oranları

   İşin ekonomik yönü kötü. Sağlık harcamaları arttı, kısıtlamalar piyasayı kilitledi, günlük çalışan işçiler para kazanamaz oldu vs. Tabi ekonomisi güçlü ülkeler bu durumla daha kolay başa çıktılar. Zaten ekonomisi sıkıntıda olanlar ise bu durumdan çokça etkilendi. Bu kaçınılmaz bir durum. Bana göre burada iyi kötü yönetim değerlendirmesi zor. Yönetiliyor olması bana göre en büyük başarı. Gerisi ekonomistlerin işi.


    Vaka sayısına etki eden en son uygulama da aşı. En kolay etki sorgulama etrafına bakma... Artık yaşlılarımız hastalanmıyor farkındayız değil mi? Her ne kadar kısıtlamaların katkısı olsa da aşı bunda başlıca etken. Hastalıktan koruyan aşı bulaşıcılığın da azaltılmasında artık temel etken. Aşıları çokça yapan ülkelerdeki kısıtlama kararlarının kaldırılması, hafifletilmesi aşı ile sağlandı. ABD, İngiltere, İsrail, Fransa, Almanya, İtalya.. Aşılama oranları yükseldikçe yeni vaka bildirimleri azaldı, kısıtlsamaları neredeyse kaldırdılar. Şekil 4’teki koyu yeşil ülkelerde kısıtlama neredeyse yok. 

  Şekil 4: Aşı yapılma oranları(2 doz)

 Hülasa Sosyal kısıtlamalar ve aşı vaka sayısını azaltır. Aşı hastalıktan korumasının yanında bulaştırıcılığı da azalttığı için vaka sayısının azalmasına katkıda bulunur. Önümüzde bir dalga daha salgın etkisini gösterecekse etkilenen hastalar başta aşı olmamış hastalar olacaktır. Aşı olmayanlar ah vah etse de hastalıkla savaşmak durumunda kalacaklar. Biz yine buradayız. Hastaları tedavi etmek asli görevimiz. Ama bile bile lades olmamak lazım..
    

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Şubat 2023
İmsak 06:38
Güneş 08:04
Öğle 13:22
İkindi 16:05
Akşam 18:31
Yatsı 19:51
banner109
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6